Ünlü Barok ressam Velázquez’in ünlü tablosu Las Meninas (Nedimeler) 1656 yılına tarihlenir. Tuval üzerine yağlıboya tekniğinde yapılmış olan bu resim 318 x 276 cm boyutlarında büyük bir eserdir. Günümüzde Museo Nacional del Prado’da (Madrid) sergilenmektedir. Resimde toplam 11 kişi ve bir köpek görülmektedir. Mekan olarak ressamın atölyesi tercih edilmiştir. Resmin ortasında küçük bir kız, yanlarında iki nedime, sağda cüceler, arkada ressam, aynada yansıyan iki figür, nedimenin arkasında konuşmakta olan iki kişi ve perdeyi açan erkek figür yer almaktadır.

Las Meninas, Diego Velázquez

Tablonun arka planında yer alan aynada karşımıza çıkan iki figür İspanya Kralı ve Kraliçesi’dir. Kral ve kraliçe poz verirken yansımaları görülür. Sol tarafta Velázquez büyük bir tuvalde çalışmaktadır. Velázquez ressam ve saray mensubudur. Ressamın bakışları kral ve kraliçeye dönmüş olsa da izleyiciye de yönelmiştir. Ressam, izleyiciyi kral ve kraliçenin olduğu noktaya koymuştur. Velázquez göğsünde Aziz James tarikatının haçını taşımaktadır. Ancak bu nişanı resmi yaptıktan birkaç sene sonra almıştır.

Las Meninas, Kral ve Kraliçe’nin aynadaki yansıması & Velázquez

Ön planda çemberli etek içindeki küçük kız, IV. Felipe’nin kızı İspanyol Prensesi Margarita’dır. Ailesinin portre yapımını izlemeye gelen kız bu şekilde ölümsüzleştirilmiştir. Doğruca seyirciye bakmaktadır. Prenses, bu portrenin merkezindedir.

Las Meninas, Prenses

Tabloya adını veren nedimelerden solda yer alan Maria Agustina ve sağda yer alan Dona Isabel de Velasco’dur. Soldaki nedime dizlerinin üstüne eğilmiş ve prensese tepsi üstünde küçük bir sürahiyi uzatmaktadır. Sağdaki nedime ise reverans yaparken resmedilmiştir.  Nedimelerin sağında yer alan saray soytarılarından siyah kıyafetli olan cüce Mari-Barbola’dır. Barbola, akondroplazi hastasıdır. Nicolasito Pertusato ise köpekle oynarken resmedilmiştir.

Las Meninas, Saray soytarıları
Las Meninas, Nedime

Resmin arka planında yer alan tablo Rubens’in Pallas ve Arakhne’sinin bir baskısıdır. Velázquez , Rubens’in daha genç olan çağdaşlarındandır. Her ikisi de Tiziano’nun büyük hayranıdır.

Peter Paul Rubens, Pallas and Arachne,1836-37

Eser, 1734’te çıkan bir yangında tahrip olmuştur ve prensesin sol yanağı yanmıştır. Daha sonra İspanyol ressam Juan Garcia de MIRANDA tarafından restore edilmiştir. Picasso bu konu ile ilgili pek çok çalışma yapmıştır.

Pablo Picasso, Las Meninas (1957).

Kaynakça: Resim Nasıl Okunur, Patrick de RYNCK.