Ottoman Empire] Self-Portrait of Last Caliph Abdulmejid Effendi  (R;1922-1924) (Son Halife Abdülmecid Efendi'nin Otoportresi) | Tablolar,  Tarih, Sultan
Abdülmecid Efendi otoportresi

Şehzade Abdülmecid Efendi, 1868-1944 yılları arasında yaşamış son Osmanlı halifesidir. İstanbul’da doğan Abdülmecid Efendi, Türk ressamlarını ilk kez Avrupa’ya eğitime gönderen 32. Padişah Sultan Abdülaziz’in oğludur. 1876’da Sultan Abdülaziz’in ölümünün ardından sarayda geçirdiği süre boyunca resim, müzik, edebiyat, güreş, binicilik, avcılık, eskrim gibi pek çok alanla ilgilenmiş, yabancı dil öğrenmiştir. Dolmabahçe Sarayı’nda Sultan Abdülhamid’in yanında yetişen Abdülmecid Efendi; Arapça, Fransızca, Almanca ve Farsça öğrenmiştir.

1910 yılında Osmanlı Ressamlar Cemiyeti’nin kurulmasına ve bu cemiyetin yayınladığı dergiye destek vermiştir. Chelebbowski, Salvatore Valeri ve Fausto Zonaro gibi ressamlardan resim eğitimi almıştır. Gerçekçi ve renkçi öğeler ile resimler yapan Abdülmecid’in figüratif resimleri de oldukça dikkat çekicidir. Demokrat Prens, Hattat Halife ve Sanatkâr-ı Necip isimleri ile anılan Abdülmecid Efendi’nin, 1918 yılında Türk ressamları tarafından Avrupa’da açılan Viyana Sergisi’nde “I. Sultan Selim”, “Otoportre”, “Haremde Goethe” ve “Haremde Beethoven” eserleri sergilenmiştir.

Resim
I. Sultan Selim Portresi, Abdülmecid Efendi.

Dünya sanatını takip etmek için yurt dışından getirttiği eserlerin yasak olması sebebiyle 1898 yılından II. Meşrutiyetin ilanına kadar Sivas, Kars ve Erzurum’a sürgüne gönderilmiştir. 1922’de halife seçilmesinden 2 yıl sonra 1924 yılında hilafetin kaldırılmasıyla diğer hanedan üyeleriyle yurt dışına çıkarılmıştır. Önce İsviçre’ye giden Abdülmecid Efendi, sonrasında Nice’e yerleşmiş ve Paris’te vefat etmiştir.

File:Haremde beethoven.jpg
Haremde Beethoven, Abdülmecid Efendi.

Haremde Goethe, Abdülmecid Efendi

Haremde Goethe, Abdülmecid Efendi.

Yıl:1898-1917

Boyutu: 132 cm x 173 cm

Tekniği: Tuval Üzerine Yağlıboya

Bulunduğu Yer: Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi

Abdülmecid Efendi, esere 1898 senesinde başlamıştır. 1917’de üstünde yeninden çalışıp son halini vererek bitirmiştir. Viyana Sergisi’nde Haremde Goethe adıyla sergilenen eserin ilk adı Mütalaa’dır. 19. yüzyılın sonlarını bize yansıtan bu eser Oryantalist özellikler taşımaktadır. Tabloda karşımıza çıkan kadın figürü Abdülmecid Efendi’nin ilk eşi olan Şehsuvar Kadınefendi’dir. Figür koltukta uzanmıştır ve elinde Alman yazar Goethe’nin kitabını tutmaktadır. Arka planda duvarda asılı bir Türk halısı yer almaktadır.

Batı kültürüne ilgisi olan Abdülmecid Efendi, bu eser ile batı sanatının sarayda harem dairesine kadar girdiğini göstermektedir. Resmin sağ alt kısmında yer alan sehpada yer alan açık mektuplar, Şehsuvar Kadınefendi’nin dış dünya ile bağlantı kurduğunu bize anlatır. Figürün üzerinde göğüs dekoltesi olan, sarı ve yeşil renklerini içeren bir elbise vardır. Fransız modasına uygun ayakkabıları dikkat çekmektedir. Figürün bakışları düşünceli gözükmektedir. Sol elini hafifçe havaya kaldırarak zarif bir hareket ile boynundaki inci kolyeyi tutmuştur.

KAYNAKÇA: 19. Yüzyıldan Günümüze Türk Ressamları, Seyfi BAŞKAN.

Türk Resim sanatının önemli ressamlarından biri olan Hüseyin Avni Lifij hakkındaki yazıma aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz: